Z Raporu - Nisan 2026 / Sayı 083

83. Sayı Nisan 2026

JEOEKONOMİK SAVAŞTA YENİ CEPHE: İRAN

 Z Raporu Nisan sayısında ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ortaya çıkardığı ekonomik etkileri masaya yatırıyor. “Jeoekonomik Savaşta Yeni Cephe: İran” başlıklı kapak dosyasında petrol ve doğalgazdaki fiyat dalgalanmalarının sonuçları tartışılırken; konunun gıda ve turizm başta olmak üzere tüm sektörlerdeki etkileri de değerlendiriliyor.

DÜNYAYI DURDURAN SAVAŞ

Tüm dünya mart ayına, uzun süredir beklenen İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırısının ortaya çıkardığı ekonomik etkiler ile giriş yaptı. Savaşın uzun sürme ihtimali ilk aşamada petrol ve doğalgaz arzına yönelik endişeleri artırarak enerji fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açarken, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere ilişkin riskler küresel ticareti sekteye uğratıyor. İran’ın beklenmedik şekilde körfez ülkelerini de hedef alması ise küresel lojistik, tedarik ve ulaşım alanında beklenilenden uzun sürecek krizlere yol açma ihtimali bulunuyor.

HÜRMÜZ’DEN ÇIKAN 5 DERS

ABD’nin İran’ı hedef alan savaşı, yalnızca bölgesel dengeleri değil küresel düzenin temel dinamiklerini de sarsıyor. Hegemon gücün rolünden askeri teknolojilerin doğasına, enerji güvenliğinden stratejik su yollarının önemine kadar birçok alanda yeni bir dönemin kapısını araladı. ABD küresel düzendeki klasik rolünü terk ederken, jeopolitik sahneye güçlü bir geri dönüş yapıyor.

SAVAŞ TEDARİK ZİNCİRLERİNİ ZORLUYOR

Ortadoğu’da tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji ve ticaret akışını sekteye uğratarak küresel tedarik zincirlerinde doğrudan hissedilen bir baskı yaratıyor. Enerji sevkiyatındaki aksamalar, hızla yükselen navlun ve sigorta maliyetleri ile uzayan teslim süreleri, üretim planlamasından nihai ürün fiyatlarına kadar geniş bir etki alanı oluştururken; şirketleri alternatif rotalar ve yeni tedarik çözümleri aramaya zorluyor

İRAN, KÜRESEL EKONOMİYİ KÖRFEZ ÜZERİNDEN TEHDİT EDİYOR

İran ile tırmanan gerilim, Körfez ülkelerinin son 20 yılda inşa ettiği petrol dışı ekonomik modeli doğrudan hedef aldı. Özellikle, Dubai merkezli turizm, finans ve lojistik ağı güvenlik algısındaki bozulmayla birlikte ciddi darbe aldı. Turizmde milyarlarca dolarlık kayıp riski, havacılık ve finans sektörlerinde ise operasyonel geri çekilmeler dikkat çekiyor. Körfez ülkelerinin milyarlarca dolarlık dev alt yapı projeleri de savaşın oluşturduğu belirsizlikten olumsuz etkilendi. Savaşın uzaması halinde yatırım akışının zayıflaması ve sermaye çıkışları, bölge ekonomilerinde büyümeyi belirgin şekilde yavaşlatabilir.

EKONOMİYİ DAHA İYİ OKUMAK İÇİN

Z Raporu’nda Nisan sayısında ABD’nin küresel ağırlığı ve borç dinamikleri, Türkiye sanayisinde bölgesel çeşitlendirme süreci ve yeni kira verisi ile ilgili dosya konuları da bu ay öne çıkan başlıklar olarak öne çıkıyor. Pazarlama Dünyası köşesinde Esad Sivri ‘Yapay Zekâ Çağında İletişimin Yeni Dengesi’ başlıklı analizinde iletişimde yapay zeka devrimini ele aldı. Bir Ülke köşesinde Bulgaristan ekonomisi ile ilgili tüm merak edilenler incelenirken; her zaman olduğu gibi ekonomiye dair güncel haberler de okuyucunun beğenisine sunuluyor.

Z RAPORU YAZARLARI EKONOMİK VE SİYASİ GELİŞMELERİ YORUMLUYOR

Z Raporu’nun yazar kadrosu da ekonomi gündemine dair görüşlerini Z Raporu okuyucuları için kaleme almayı sürdürüyor. Semra Karabaş, Ali Saydam, İbrahim Acar, Prof. Dr. Kadir Tuna, Dr. Mehmet Akif Soysal ve Prof. Dr. Metin Toprak gündemdeki son gelişmeleri değerlendirirken; Mustafa Özel, İz Bırakanlar köşesinde ‘Emir verme, anlam ver’ konusunu ele aldı. Analist Cüneyt Paksoy da piyasadaki son gelişmeleri yorumladı.